Louvre Lens

Een Louvre van glas en licht in de mijnstreek

Eind dit jaar opent in het midden van de Noord-Franse mijnstreek het Louvre Lens. Twee jaar nadat het Pompidou museum in Metz opende wordt nu ook Lens op de culturele kaart gezet. Het Louvre Lens is een symbool voor Frankrijk en voor een streek in permanente reconversie. Het museum wil de rijke collectie buiten de Parijse muren brengen, maar wil ook regionaal functioneren als plek van ontmoeting. In de eerste tentoonstelling krijgen bezoekers meteen meer dan tweehonderd stukken uit het Louvre te zien.

Acht jaar geduld

Het Louvre Lens opent op 12 december de deuren voor het publiek, een paar dagen na de plechtige inhuldiging op 4 december. Ruim acht jaar hebben ze in het Noorden gewacht op hun Louvre. Lange jaren van politiek getouwtrek, gedurfde architectuurkeuzes en en met een stevig bouwprogramma. Maar het wachten loont de moeite.

Het museum is een project van de regering Raffarin. De toenmalige minister van Cultuur wilde de grote Parijse culturele instellingen decentraliseren. Geen nieuwe gedachte, want al bij de opening van het Louvre in 1793 pleitte de overheid er voor dat “de collecties en kennis de hele Natie moesten dienen”. Net zoals bij het museum Pompidou moest het Louvre geen gewone reizende collectie, maar een aparte vestiging krijgen. En liefst ver van Parijs.

Impuls voor de mijnstreek

Zes steden stelden zich kandidaat voor het nieuwe Louvre, maar het is uiteindelijk Lens die de buit binnen haalde. Lens, of all places. Midden de mijnstreek, sedert de sluiting van de mijnen in een permanente reconversie. Enkel de gelijknamige voetbalclub deed bij velen een belletje rinkelen. Althans, dat was toen de perceptie over de regio. Maar in die periode had Rijsel het Noorden al op de culturele kaart gezet met de voorbereidingen van de culturele hoofdstad 2004. En was het al een tijdje duidelijk voor de Franse beleidsmakers dat er in Le Nord heel wat dynamiekte vinden was. Niet toevallig had men bijvoorbeeld in Tourcoing al Le Fresnoy neergepoot, en moest men nu ook de mijnstreek een impuls kunnen geven.

Het Louvre Lens is pal op een voormalige mijnsite gebouwd. Schacht 9 en 9 bis waren tot ver in de twintigste eeuw het decor van noeste arbeid. In 1960 sloten de mijnen en werd het braakliggend terrein stilaan een grote groene zone, met er rond nog negen mijnwerkersbuurten. Voor heel wat buurtbewoners is de komst van het Louvre naar Lens een vorm van erkenning van wat Lens ooit economisch ooit betekende, en in de toekomst nog kan betekenen. Bij de bouw van het museum willen de architecten zelfs een stuk van de oude schacht renoveren.

In 2005 werd het architectenbureau gekozen dat het Louvre Lens mocht bouwen. Het werd een Japans bureau: Sanaa, dat samenwerkt met het Amerikaanse architectenbureau, Imrey/Culbert en de Franse landschapsarchitecte Catherine Mosbach. De gebouwen met een oppervlakte van maar liefst 28.000 vierkante meter zijn voornamelijk lichte glazen structuren, met een monumentale ingang en grote transparante ruimtes die de collectie tot haar recht moeten brengen. Maar liefst 150 miljoen euro pompten de Fransen in het project, waarbij de regio Nord-Pas de Calais het grootste budget inbracht.

Collectie van het Louvre

Het Louvre Lens is geen bijgebouw van de Parijse mastodont, het is een volwaardig museum dat volop wil inzetten op activiteiten, tijdelijke tentoonstellingen, lezingen en educatie. Bedoeling is dat mensen weer leren kijken naar kunst, en begrijpen wat ze zien. Daarvoor wordt alles uit de kast gehaald, van informatica tot publieksbegeleiding. Maar tegelijk is het geen museum dat een vaste collectie heeft in magazijnen. Hoewel: restauraties voor het Louvre zullen ook plaats vinden in Lens, waarbij je als bezoeker over de schouder mag mee kijken.

Acht afdelingen van het Parijse Louvre leveren kunstwerken voor Lens: Oosterse Oudheid, Egyptische Oudheid, Griekse, Etruskische en Romeinse Oudheid, Kunst van de Islam, Kunstvoorwerpen, Grafische kunst, Beeldhouwkunst en Schilderkunst. Dit zorgt ervoor dat je in het Louvre Lens alle technieken en alle perioden zal kunnen bekijken via beelden, schilderijen en andere kunstwerken, van 4000 voor Christus tot de negentiende eeuw.

Een reis door de tijd

Trekpleister in het nieuwe museum wordt een collectie die de rijke collectie van Parijs aanschouwelijk wil maken in een tijdlijn. Meer dan tweehonderd objecten, uit alle periodes. Die worden in één van de vijf ruimtes gepresenteerd, zodat je een reis door de tijd kan maken, van de geschiedenis van de imperia in het Midden Oosten, Egypte, het Griekse en Romeinse Rijk, de Islam tot in Europa. 120 meter topkunst. Elk jaar wil men een stukje van deze tijdlijn vervangen, zodat trouwe bezoekers ook regelmatig nieuwe werken zien.

Het Louvre Lens kiest er voor om stukken multidisciplinair samen te zetten, los van vorm, los van de creatieperiode. Voor de opening van het Louvre Lens laat Parijs meteen een pak topstukken overkomen. Bijvoorbeeld het overbekende symbolische “La Liberté guidant le peuple” van Delacroix, maar evengoed werk van Botticelli, Pérugin, Raphaël, Goujon, Le Greco, Rubens, Poussin, Rembrandt, La Tour, Le Lorrain, Goya en Ingres.
Daarnaast wil het nieuwe museum twee keer per jaar een tijdelijke tentoonstelling maken. Als start van het Louvre Lens wordt de Renaissance belicht. Ook die tentoonstelling haalt een topcollectie van Parijs naar Lens.

Praktisch

Het Louvre Lens ligt op 65 kilometer van Kortrijk. Het museum is open vanaf 12 december, alle informatie op www.louvrelens.fr

Tekst: Bart Noels

Meer UiT in de metropool

UiT in zuidwest is een realisatie van zuidwest | www.zuidwest.be | alle rechten voorbehouden | privacyverklaring zuidwest | UiTPAS gebruiksvoorwaarden | UiTPAS privacybeleid