Filip Vanluchene ontvangt Kuurnse cultuurprijs 2013

Liefde voor de literatuur heb ik aan mijn vader te danken

Binnen de Vlaamse professionele theaterwereld mag de bijzonder bescheiden Filip Vanluchene (°1950), als een monument worden beschouwd. Hij is afkomstig van Kuurne maar woont in Marke. Sinds 1981 was hij nog enkel als auteur en vertaler actief. Talloze schrijfopdrachten leverden hem meerdere nationale onderscheidingen op. Ook Kuurne, de gemeente waar hij opgroeide, kon niet achterwege blijven. Dit najaar ontving deze theatermecenas de Kuurnse cultuurprijs 2013.

Je vader, aanvankelijk vlashandelaar, later textielfabrikant, had lange tijd een kunstgalerie in Kuurne. Werd het gevoel voor kunst je van thuis uit ingelepeld?

Mijn vader Julien had inderdaad een kunstgalerij in Kuurne. Hij was ook een bijzondere man. Hoewel hij uit een gezin stamt waar men amper aan lezen en schrijven toe kwam, werkte hij zich op tot een kunstkenner en verzamelaar. Ik kan mij herinneren dat hij altijd met kunst bezig was. Er waren steeds boeken in huis. Bijna sacraal ging hij om met het Pantheon van de Nobelprijswinnaars waar ik dan ook in las en bladerde. Ik heb dat nog altijd en heb er de liefde voor literatuur aan te danken. Wist ik veel dat ik later Faulkner en Steinbeck zou gaan bewerken. Hij heeft mij mijn zin laten doen en zelf altijd zijn liefde voor de kunst volgehouden.

Hoe ben je na je studies in de wereld van het theater beland?

Na een paar ongelukkige jaren aan de universiteit trok ik in 1970 naar het Conservatorium in Gent. Méér uit wanhoop dan uit echte overtuiging. Tot mijn eigen verbazing slaagde ik voor het ingangsexamen. Zo leerde ik de knepen van het vak. In 1973 behaalde ik er een eerste prijs en kon vlug het podium op. Bij het Gentse Theater Arena schreef ik liederenteksten en speelde als acteur mee met o.a. Dirk Decleir die in 1974 helaas door een ongeval overleed.

Zouden jouw ervaringen opgedaan bij het collectief Internationale Nieuwe Scène uiteindelijk je latere schrijverschap helpen bepalen?

Dat is zeker zo. Ik speelde diverse rollen in allerlei theaters waaronder ook De Tijd en De Korre. Zo belandde ik bij de Internationale Nieuwe Scene. In Mistero Buffo speelde ik mee van Biarritz tot… Groningen. Zo leerde ik voldoende Italiaans om teksten te kunnen vertalen. Dat lukte sneller dan verwacht en voor ik het wist zat ik méér achter de computer dan waar ook. Ik was warempel schrijver geworden!

Vuurspuwende berg

Je zou uiteindelijk in totaal een twintigtal teksten van Dario Fo vertalen. Je ging deze acteur-regisseur ook opzoeken in zijn land. Welke indruk maakte hij op je? Beschouw je hem als je mentor?

Een theaterreus als Fo (°1926) ontmoeten was een bijzondere ervaring. Hij bleek inderdaad wel een vuurspuwende berg. Ik heb alles van hem geleerd. Vooral het ritme in de teksten. Ik bleef niet enkel vertalen uit het Italiaans, ook uit het Frans, Duits en Engels. Af en toe waagde ik mij aan een stukje zelfgeschreven tekst. Voor ik het zelf goed wist, verwierf ik een reputatie als vertaler en werd ik overal gevraagd. Alle stukken die de gezelschappen bij mij bestelden, werden ook gespeeld.

Ontbreekt het in het theater van vandaag niet aan humor? Zijn veel stukken niet te zwaar op de hand?

Ja natuurlijk. Wat niet al lachend kan worden gezegd is de waarheid niet. Dat heb ik wel van Fo geleerd.

Bewondering

Voor welke acteurs/actrices van vandaag in Vlaanderen koester je een grote bewondering?

Vooral voor mijn kompaan Jan Decleir, voor Bob De Moor, Lucas Vandervorst, Dirk Buyse… Te veel om ze allemaal op te sommen. Ik heb schrik om namen te vergeten!

Sommigen vergelijken jouw theaterwerk nogal eens met dat van de ons té vroeg ontvallen Eric De Volder. Terecht?

Door veel met hem samen te werken zoals aan het stuk Casanova, groeide er tussen ons beiden wel een verwantschap. Laat ons zeggen dat ik veel van hem heb opgestoken.

Wat is je levensdevies?

Eén ervan is alvast: doe wel en zie niet om!

Ben je op vandaag nog met nieuw theaterwerk bezig?

Neen. Helaas niet meer. Een aantal jaren geleden kreeg ik een herseninfarct waardoor ik in mijn activiteiten fel werd gehinderd. Ik verlies evenwel de moed niet. Ik koester de herinneringen aan vroeger en aan de nasleep van alles wat ik in en buiten het theater heb mogen beleven.”

Tekst: Bernard Vancraeynest

Meer UiTblinkers

UiT in zuidwest is een realisatie van zuidwest | www.zuidwest.be | alle rechten voorbehouden | privacyverklaring zuidwest | UiTPAS gebruiksvoorwaarden | UiTPAS privacybeleid